Autor: dr Piotr Brzeziński
Redakcja i korekta: Katarzyna Jopek
Recenzenci: dr hab. Tytus Jaskułowski, dr hab. Piotr Semków
Projekt okładki i projekt typograficzny: Piotr Figura / Sindruk
ISBN: 978-83-976360-9-5 (książka drukowana)
Język: polski
Format: 17,5 x 24,5 cm
Liczba stron: 480
Okładka: twarda
Przedstawiamy nową publikację Instytutu Dziedzictwa Solidarności – naukową książkę historyczną dr. Piotra Brzezińskiego pt. „Polska Ludowa z perspektywy Gdańska i okolic. Studia – szkice – wywiady”. Autor jest wicedyrektorem naszego Instytutu, pracownikiem naukowym, historykiem dziejów najnowszych Polski specjalizującym się w historii powojennej. Przygotował on wybór swoich artykułów naukowych, popularnonaukowych i wywiadów, które ukazały się na łamach innych wydawnictw w latach 2009–2025. Tematyka tych tekstów dotyczy społeczno-politycznej historii Wybrzeża Gdańskiego i Polski w latach 1945–1989. Autor przedstawia różnorodne aspekty funkcjonowania Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, które miały wpływ na życie Polaków w ojczyźnie po zakończeniu II wojny światowej. Publikacja będzie ciekawą lekturą dla czytelników zainteresowanych dziejami Polski po 1945 roku. Poniżej fragmenty recenzji:
Okres PRL w powszechnej świadomości przypisywany bywa do wydarzeń dotyczących wielkich miast i regionów. Pamięta się o wystąpieniach robotniczych, charyzmatycznych liderach albo tragediach owych metropolii, determinujących do dziś myślenie o kraju nazywanym czasem w publicystyce „Rzeczpospolitą drugą i pół”. Doktor Piotr Brzeziński, od lat związany z Trójmiastem badacz Polski Ludowej, konsekwentnie odchodzi od wspomnianego powyżej kanonu. Przypomina, i słusznie, że opór społeczny istniał nie tylko w Gdyni czy Gdańsku, ale także w miejscowościach na obrzeżach tych miast. Odtwarza losy zapomnianych już funkcjonariuszy PZPR, którzy tu na miejscu, z zupełnie innej perspektywy niż ta warszawska, musieli stawić czoła również mało dziś znanym, choć nie mniej dramatycznym protestom. Niespecjalnie przejmuje się też typowymi pomysłami na narracje historyczne w polskiej historiografii po 1989 r. Zarówno to, jak i asymetryczny charakter przedkładanych przezeń tekstów – rozbudowanych analiz, ale i krótkich przyczynków – stanowią o niewątpliwej wartości recenzowanego zbioru.
dr hab. Tytus Jaskułowski, prof. UZ
Recenzowany, obszerny tom studiów autorstwa dr. Piotra Brzezińskiego obejmuje klamrą czasową okres w dziejach ziemi gdańskiej nazywany czasem Polski Ludowej lub – ujmując bardziej kolokwialnie – „peerelem”. Zebrano w nim prace, które stanowią wynik wieloletnich badań nad 44-leciem funkcjonowania na Pomorzu Gdańskim komunistycznego aparatu władzy. Mimo że był to ustrój Polsce narzucony, który utrzymywał się dzięki krwawym represjom i uciskowi, to należy zgodzić się z Autorem, że „czy się to komuś podoba, czy nie – Polska Ludowa była, jest i na zawsze pozostanie integralnym elementem długiej i skomplikowanej historii naszej ojczyzny”. Nie da się badać historii Polski, szczególnie tej powojennej, w opcji dwubiegunowej „biało-czarnej”, z czym wielokrotnie mamy dziś do czynienia. Książka dr. Piotra Brzezińskiego nie wpisuje się w ten dziwny „kanon”, gdyż jest to publikacja wyważona, która pokazuje czytelnikowi nie tylko blaski i cienie peerelowskiego i pezetpeerowskiego gdańskiego aparatu władzy, lecz również animozje w rodzącym się ruchu opozycyjnym.
dr hab. Piotr Semków, prof. AMW
